Τα πνευματικα δικαιωματα των ποιηματων και των κειμενων ειναι κατοχυρωμενα.

"Είμαι αναρχικός, και ο αναρχικός είναι ένας άνθρωπος με συνοχή (πνευματική ειρήνη, η ηρεμία, η εξοχή, να δουλεύεις το λιγότερο δυνατό, όσο είναι απαραίτητο για να μπορείς να ζεις, να απολαμβάνεις την ομορφιά, τον ήλιο. Να απολαμβάνεις τη ζωή με κεφαλαία, τώρα υπάρχει η ζωή με πεζά). Είναι το να έχεις μια προσωπική θεώρηση. Να εφαρμόζεις τις ιδέες σου στην καθημερινότητα στο μεγαλύτερο βαθμό, χωρίς να περιμένεις μέχρι να γίνει η επανάσταση. Αυτό μπορεί να το κάνει ο αναρχικός τώρα. Είναι μια φιλοσοφική θεώρηση, είναι μια κατάσταση πνεύματος, μια στάση ζωής. Πιστεύω πως αυτή η κοινωνία είναι πολύ άσχημα οργανωμένη, τόσο κοινωνικά όσο και πολιτικά και οικονομικά. Πρέπει να την αλλάξουμε εντελώς. Η αναρχία επικαλείται μια ζωή εντελώς διαφορετική. Με την αναρχία, προσπαθούμε να ζούμε αυτή την ουτοπία λίγο λίγο κάθε μέρα."

Abel Paz

Κυριακή, 24 Οκτωβρίου 2010


Σαν σήμερα το 1929 αρχίζει η χρηματιστηριακή κρίση, που συγκλόνισε τον κόσμο. Με αφορμή το γεγονός αυτό λίγα λόγια για τη θεωρία του Κέινς.
ΟΒρετανός οικονομολόγος Τζον Μέιναρντ Κέινς (1883-1946) υπήρξε χαρισματικός συγγραφέας με πιο γνωστό έργο του τη «Γενική Θεωρία της Εργασίας, των Επιτοκίων και του Χρήματος», που εκδόθηκε το 1936. Ο λόγος της ανάδειξης και της αναγνώρισης των θεωριών του στα μέσα του 20ού αιώνα ήταν η βαθιά κρίση που ξέσπασε στις μεγάλες καπιταλιστικές οικονομίες μετά το κραχ του 1929. Η λεγόμενη Μεγάλη Ύφεση που ακολούθησε, οδήγησε σε ραγδαία πτώση της παραγωγής και σε δραματική αύξηση της ανεργίας, η οποία στις ΗΠΑ έφτασε στο 25%. Μέχρι τότε οι κυβερνήσεις εμπιστεύονταν τα δόγματα της οικονομικής ορθοδοξίας που υποστήριζαν ότι τέτοιες κρίσεις απλώς είναι παροδικά φαινόμενα και ότι όλες οι αγορές αυτορυθμίζονται και αυτοδιορθώνονται. Μέχρι το 1930 κυριαρχούσε ο νόμος του Say, ο οποίος υποστήριζε ότι η παραγωγή προκαλεί τη δική της ζήτηση. Το κράτος δεν χρειάζεται και δεν έπρεπε να προσπαθεί να λύσει το πρόβλημα της ύφεσης.
Θεωρία
Με τη «Γενική Θεωρία», που εκδόθηκε το 1936, ο Κέινς αμφισβήτησε σοβαρά την... κυρίαρχη οικονομική άποψη της εποχής. Ισχυρίστηκε πως δεν μεταφράζεται αυτόματα όλη η αποταμίευση σε δαπάνη, δηλ. απέρριψε το νόμο του Say. Πολύ περισσότερο σε συνθήκες ύφεσης, οι καπιταλιστές φοβούνται να επενδύσουν τα κεφάλαιά τους, εφόσον δεν αναμένουν κέρδη. Αντίθετα, απέχουν από τις επενδύσεις και ο ρυθμός της αποταμίευσης αυξάνεται. Η μείωση των επενδύσεων έχει ως αποτέλεσμα απολύσεις και αποκλιμάκωση της παραγωγής. Αυτά με τη σειρά τους βαθαίνουν ακόμα περισσότερο την ύφεση. Αν αφεθούν να λειτουργήσουν από μόνοι τους οι μηχανισμοί του καπιταλισμού, τότε το σύστημα θα βυθίζεται όλο και πιο συχνά σε βαθιές κρίσεις.
Ο Κέινς υποστήριξε ότι η ισορροπία του συστήματος στο κοινωνικά ιδανικό επίπεδο, δηλ. σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης (δηλ. σε μηδενική ανεργία) είναι στατιστικά πιθανή, αλλά ελάχιστα εφικτή. Αλλά έκανε κι άλλη μια εύστοχη παρατήρηση. Η αδυναμία των εργαζομένων, έλεγε, να βρουν δουλειά δεν προέρχεται από τις «στρεβλώσεις» της αγοράς όπως έλεγαν (και συνεχίζουν να λένε σήμερα οι νεοφιλελεύθεροι φονταμενταλιστές), από το γεγονός δηλ. ότι ο εργατικός μισθός δεν πέφτει αρκετά λόγω ύπαρξης συνδικάτων ή νομοθετικών ρυθμίσεων. Ο Κέινς υπενθύμισε ότι οι επιχειρήσεις ζητούν εργατική δύναμη για να παράγουν προϊόν με σκοπό την πώλησή του προκειμένου να αποκομίσουν κέρδος. Η αδυναμία των εργαζομένων να βρουν δουλειά επομένως δεν οφείλεται στο ότι δεν αποδέχονται ολοένα και χαμηλότερους μισθούς, αλλά στο γεγονός ότι είναι χαμηλή η ζήτηση (ή η προσδοκία ζήτησης) για τα προϊόντα που παράγουν οι επιχειρήσεις. Συνεπώς η μείωση των μισθών δεν θα επέφερε κανένα θετικό αποτέλεσμα στο σύνολο της οικονομίας.
Προκαλώντας φρίκη στους τότε οικονομολόγους, ο Κέινς θεώρησε το κράτος ως το μόνο ικανό να δώσει λύσεις σε δύο επίπεδα. Πρώτον, με το να επιβάλει χαμηλά επιτόκια ώστε να μην αποταμιεύουν οι καπιταλιστές (αλλά αντίθετα να έχουν κίνητρο να επενδύσουν παραγωγικά τα λεφτά τους). Δεύτερον, –επειδή θεωρούσε ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν θα επαρκούσαν να βγάλουν την οικονομία από μια πιθανή ύφεση– με το να πραγματοποιεί το ίδιο το κράτος δημόσιες δαπάνες, επενδύσεις, ακόμη κι αν αυτό οδηγούσε σε δημόσια ελλείμματα.
ΖήτησηΓιατί όμως να δοθεί έμφαση στη ζήτηση, αντί να υπάρξουν φοροαπαλλαγές ή άλλα αντίστοιχα πακέτα που να δίνουν κεφάλαια στα χέρια των επενδυτών; Ο Κέινς παρατήρησε πως όσο οι επιχειρήσεις και οι πλούσιοι συσσώρευαν περισσότερο πλούτο, τόσο μικρότερο ποσοστό των αποταμιεύσεών τους έτειναν να επενδύουν. Αυτή η «προτίμηση ρευστότητας», όπως την ονόμασε, ήταν αποτέλεσμα των προσδοκιών ότι οι αποδόσεις των επενδύσεων θα μειώνονταν. Αντίθετα, τα μέτρα που αυξάνουν τη ζήτηση έχουν, έλεγε, περισσότερες πιθανότητες να τονώσουν τις επενδύσεις.
Ο ίδιος ο Κέινς ενδιαφερόταν να σώσει τον καπιταλισμό από τον εαυτό του –και όχι για να τον ανατρέψει βέβαια. Σε ένα γράμμα του προς τον Ρούζβελτ το 1933, έλεγε με ειλικρίνεια: «Είστε ο εκλεκτός όσων σε κάθε χώρα προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα δεινά της κατάστασης με συνετό πειραματισμό, μέσα στο πλαίσιο του υπάρχοντος κοινωνικού συστήματος. Αν αποτύχετε, η συνετή αλλαγή θα υπονομευτεί βαθύτατα σε όλο τον κόσμο και οι μόνες δυνάμεις, που θα παραμείνουν για να λύσουν τα προβλήματα, θα είναι αυτές της ορθοδοξίας και της επανάστασης».
Μισθοί Ούτε ενδιαφερόταν για ισότητα μέσα στον καπιταλισμό.
Στο έργο του «Οικονομικές συνέπειες της Ειρήνης» ο Κέινς έγραφε: «Η έντονη συσσώρευση κεφαλαίου που παράχθηκε στο μισό του αιώνα πριν από τον πόλεμο, δεν θα μπορούσε ποτέ να παραχθεί σε μια κοινωνία όπου ο πλούτος θα μοιραζόταν εξίσου». Παρότι ήταν ενάντια στην ονομαστική μείωση των μισθών σε περίοδο ύφεσης, δεν υποστήριζε την αύξηση του επιπέδου των μισθών. Αντίθετα, παρατηρούσε ότι ο πληθωρισμός μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο στα χέρια των καπιταλιστών, ώστε οι πραγματικοί μισθοί των εργατών να μειώνονται, χωρίς να αλλάζει το ονομαστικό τους επίπεδο.
Μπορεί όμως κάποιος να ισχυριστεί ότι οι προτάσεις του Κέινς υπήρξαν αποτελεσματικές; Ακόμα και μετά την εφαρμογή των κεϊνσιανών μέτρων στις ΗΠΑ, η Μεγάλη Ύφεση ξαναχτύπησε οδηγώντας την οικονομία σε πτώση από το 1937 έως το 1939 οπότε η ανεργία ξανάφτασε στο 19%. Η οικονομία ανέκαμψε ουσιαστικά μετά το 1939, όταν οι ΗΠΑ άρχισαν να παράγουν όπλα για τον πόλεμο. Αλλά επίσης θα πρέπει να θυμίσουμε ότι πολλά από τα φιλεργατικά μέτρα που πήρε η κυβέρνηση Ρούζβελτ στη δεκαετία του ’30 δεν ήταν τόσο αποτέλεσμα των συμβουλών του Κέινς όσο των εργατικών αγώνων, που τότε υπήρξαν οι εντονότεροι της αμερικανικής ιστορίας. Στη συνέχεια η ανάκαμψη συντηρήθηκε εξαιτίας του ίδιου του πολέμου. Βέβαια, το τίμημα αυτής της μεθόδου ανάκαμψης –55 εκατομμύρια νεκροί σε όλο τον πλανήτη– ήταν πάρα πολύ βαρύ. Επιπλέον, ο πόλεμος έπαιξε πολύ μεγάλο ρόλο στο να απαξιωθούν κεφάλαια και να μειωθούν δραστικά οι μισθοί, κάτι που βοήθησε πολύ στο να αποκατασταθεί η μεταπολεμική κερδοφορία – αλλά αυτά δεν αποτελούσαν μέρος των θεραπειών που πρότεινε ο Κέινς.
Στρατιωτικές δαπάνεςΜετά τον πόλεμο οι ΗΠΑ πράγματι έκαναν δαπάνες σε μεγάλη κλίμακα, οι οποίες και τόνωσαν τη ζήτηση και ταυτόχρονα βοήθησαν στο να αποτραπεί μια υπερπαραγωγή κεφαλαίου. Οι δαπάνες αυτές ήταν στρατιωτικές, ή αλλιώς αυτό που κάποιοι ονόμασαν «διαρκή οικονομία των όπλων».
Αλλά ακόμη κι αν θεωρήσει κανείς ως κεϊνσιανή αυτή την πολιτική, ο καπιταλισμός δεν απέφυγε τις νέες κρίσεις ειδικά από το 1970 και μετά: η πτωτική τάση του μέσου ποσοστού κέρδους, η θεωρία του Μαρξ, «επέμεινε». Ο πληθωρισμός και η στασιμότητα έκαναν την ταυτόχρονη εμφάνισή τους και η νέα κρίση άνοιξε το δρόμο για τη νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση του καπιταλισμού. Οι μειώσεις των επιτοκίων –η πρώτη γραμμή άμυνας που πρότεινε ο Κέινς– έχουν ήδη εφαρμοστεί από τον πρώην πρόεδρο της αμερικανικής ομοσπονδιακής τράπεζας Άλαν Γκρίνσπαν και τον νυν πρόεδρό της Μπεν Μπερνάνκι. Στην πρώτη περίπτωση το φτηνό χρήμα βοήθησε στο να δημιουργηθεί η στεγαστική «φούσκα» που έβαλε τις βάσεις για τη σημερινή κρίση. Στη δεύτερη περίπτωση, οι μειώσεις των επιτοκίων δεν κατάφεραν να ξεπαγώσουν τον τραπεζικό δανεισμό.
Ελλείμματα Ούτε τα κεϊνσιανά ελλείμματα φαίνεται πια ότι μπορούν να βοηθήσουν. Οι στρατιωτικές δαπάνες, που κάποτε βοήθησαν στο να διατηρηθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης και να παραταθεί το «μπουμ», είναι πλέον μια από τις παραμέτρους που βαθαίνουν την κρίση. Κανένα κράτος δεν μπορεί να παρέμβει και να σώσει την κατάσταση από μόνο του –κι όμως οι άρχουσες τάξεις όλων των χωρών αναπτύσσουν πολιτικές που να εξυπηρετούν τις ανάγκες της καθεμίας χώρας και όχι του συνόλου, κάτι που δυσκολεύει κι άλλο την κατάσταση.
Ο νεοφιλελευθερισμός και ο κεϊνσιανισμός είναι δύο εναλλακτικές καπιταλιστικές στρατηγικές. Η κρίση του 1930 επιτάχυνε την τάση του συστήματος να στραφεί προς την κρατική παρέμβαση και τον κρατικό σχεδιασμό. Η επόμενη μεγάλη κρίση, τη δεκαετία του 1970, γέννησε μια τάση προς την απορύθμιση και τις ιδιωτικοποιήσεις ως στρατηγικές για να αποκατασταθεί η κερδοφορία. Η σημερινή κρίση θα οδηγήσει σε κάποια εναλλακτική λύση, όπου θα εφαρμοστεί κάποια παραλλαγή κρατικής παρέμβασης και ρύθμισης. Όσο το σύστημα επιβιώνει, οι εναλλακτικές προσεγγίσεις του παγκόσμιου καπιταλισμού θα εξελίσσονται σε πειραματικές στρατηγικές για να διατηρηθούν οι καπιταλιστικές κοινωνικές σχέσεις –όχι για να ανατραπούν.
Απο Κυριακατικο σχολειο μεταναστων

 
Πηγη: http://www.dea.org.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=2680&Itemid=42

1 σχόλιο:

aeroxeimarros είπε...

Πολύ κατατοπιστική ανάρτηση. Για να αποφορτίσω και το κλίμα λίγο από το άλλο σχόλιο μου.Ναι, κανείς δεν θέλει να ανατρέψει τον νεοφιλελευθερισμό, απλά προτείνουν παραλλαγές του διότι το πρόβλημα είναι ότι η οικονομία της αγοράς λειτουργεί έτσι ώστε το πολιτικό της συμπλήρωμα(αντιπροσωπευτική δημοπρασία) να καταδυναστεύει τους πολλούς και να καταργεί τα θεμελιακά τους δικαιώματα.

Vintage

Loading...
Η ακεραιότητα δεν έχει ανάγκη από κανόνες.

Albert Camus
Θα σου πω ένα μυστικό φίλε μου. Μην περιμένεις την Ημέρα της Κρίσης. Έρχεται κάθε μέρα.

Albert Camus
Πολιτικός είναι κάποιος που διαιρεί τους ανθρώπους σε δυο τάξεις: σε υποχείρια και σε εχθρούς.
Νίτσε
"Out of damp and gloomy days, out of solitude, out of loveless words directed at us, conclusions grow up in us like fungusQ one morning they are there , we know not how, and they gaze upon us, morose and gray. Woe to the thinker who is not the gardener but only the soil of the plants that grow in him."

Νίτσε

Το τραγουδι της Μαριας Νεφελης (Ο. Ελυτης)

"Κρίμας το κορίτσι" λένε
το κεφάλι τους κουνάν
Τάχατες για μένα κλαίνε
δε μ'απαρατάν!

Μες στα σύννεφα βολτάρω
σαν την όμορφη αστραπή
κι ό,τι δώσω κι ό,τι πάρω
γίνεται βροχή.

Βρε παιδιά προσέξετέ με
κόβω κι απ'τις δυο μεριές
το πρωί που δε μιλιέμαι
βρίζω Παναγιές

και το βράδυ όπου κυλιέμαι
στα γρασίδια καθενού
λες και κονταροχτυπιέμαι
ντρούγκου-ντρούγκου-ντρου

Τη χαρά δε τη γνωρίζω
και τη λύπη την πατώ
σαν τον άγγελο γυρίζω
πάνω από τον γκρεμό

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails

Fly me to the moon

Αγαπημένα Στέκια

Follow by Email

Μπήκαν στο ράφι

'Εχουμε επισκέψεις!

Forum για Bloggers

image

Ελα και στην twitter παρεα μας

" Η πιο αξιόλογη επαναστατική φιλοδοξία είναι να δω τον άνθρωπο απελευθερωμένο από την αλλοτρίωσή του"
Τσε Γκεβάρα