Τα πνευματικα δικαιωματα των ποιηματων και των κειμενων ειναι κατοχυρωμενα.

"Είμαι αναρχικός, και ο αναρχικός είναι ένας άνθρωπος με συνοχή (πνευματική ειρήνη, η ηρεμία, η εξοχή, να δουλεύεις το λιγότερο δυνατό, όσο είναι απαραίτητο για να μπορείς να ζεις, να απολαμβάνεις την ομορφιά, τον ήλιο. Να απολαμβάνεις τη ζωή με κεφαλαία, τώρα υπάρχει η ζωή με πεζά). Είναι το να έχεις μια προσωπική θεώρηση. Να εφαρμόζεις τις ιδέες σου στην καθημερινότητα στο μεγαλύτερο βαθμό, χωρίς να περιμένεις μέχρι να γίνει η επανάσταση. Αυτό μπορεί να το κάνει ο αναρχικός τώρα. Είναι μια φιλοσοφική θεώρηση, είναι μια κατάσταση πνεύματος, μια στάση ζωής. Πιστεύω πως αυτή η κοινωνία είναι πολύ άσχημα οργανωμένη, τόσο κοινωνικά όσο και πολιτικά και οικονομικά. Πρέπει να την αλλάξουμε εντελώς. Η αναρχία επικαλείται μια ζωή εντελώς διαφορετική. Με την αναρχία, προσπαθούμε να ζούμε αυτή την ουτοπία λίγο λίγο κάθε μέρα."

Abel Paz

Τρίτη, 4 Ιανουαρίου 2011


Με αφορμή σαν σήμερα το θανατο του Albert Camus το 1960, μερικέρς σκόρπιες σκέψεις.

Τι είναι ξένο; Κατ' αρχάς υπάρχει το αλλού, γεωγραφικά, ο απέραντος κόσμος
έξω από τους ορίζοντες μας, ένας τόπος ξένος που βρίσκεται πέρα από το «σπίτι
μας», που γνωρίζομε ότι υπάρχει μέσα απ' τα βιβλία και τους χάρτες κι αντιστρόφως
εμείς αποτελούμε ξένο τόπο για τον υπόλοιπο πλανήτη.
Ο ξένος τόπος αρχίζει στα φυσικά ή πολιτικά σύνορα εφ' όσον η ανθρωπότητα
συγκροτήθηκε αργά σε έθνη, για το χείρον ή το βέλτιον.
Αυτή η ανθρωπότητα είναι αποτέλεσμα παλιών και φοβερών... μεταναστεύσεων
που συνοδεύονταν από έριδες, ανήκουστες βιαιότητες, πολέμους, ειρηνεύσεις κι αφομοιώσεις. Ένα ανακάτωμα πληθυσμών σπρωγμένων από την επιθυμία για επιβίωση,
κατακτήσεις και δύναμη. Ήταν, ήδη από την αρχαιότητα, σύνηθες να θεωρούνται αυ-
τοί που προέρχονταν από αλλού βάρβαροι ή άγριοι, που πρέπει να τους λεηλατήσου-
με, να τους σκλαβώσουμε, να τους υποτάξουμε.
Παράλληλα υπήρχε, ακόμα υπάρχει, μια περιέργεια για τους ανθρώπους των άλ-
λων τόπων που, στη λογοτεχνία, της χρωστάμε αναρίθμητες ταξιδιωτικές διηγήσεις, ό-
πως για παράδειγμα την Οδύσσεια, τα γραφτά του Ηροδότου ή του Πλίνιου. Πιο πρό-
σφατα μας διηγήθηκαν τις ανακαλύψεις τους αυτοί οι ταξιδιώτες που εξερεύνησαν τ'
ανθρώπινα όπως ο Μονταίνιος (Montaigne), ο Λαμαρτίνος (Lamartine) ή ο Σατω-
βριάνδος (Chateaubriand).
Δεν ξεχνώ τα υπέροχα φανταστικά ταξίδια που ανακαλύπτουν, όπως του Σουίφτ
(Swift), ανθρώπινα όντα πολύ παράξενα. Άλλοι συγγραφείς δημιουργούν με τη φα-
ντασία τους κοινωνίες πιο ανθρώπινες από τις δικές μας. Στις μέρες μας, άλλες μυθο-
πλασίες μας παρουσιάζουν όντα που ίσως κατοικούν το διαστρικό σύστημα. Σε κάθε
περίπτωση η περιγραφή του παράδοξου μας ωθεί να αποστασιοποιηθούμε από τον ε-
αυτό μας και από τον τρόπο ύπαρξης μας.
Πολλά παλιά και σύγχρονα μυθιστορήματα τοποθετούν τη δράση τους σ' άλλες
χώρες από τη δική μας και διεγείρουν την περιέργεια μας, να πάμε να δούμε αυτούς
τους ξένους που ζουν διαφορετικά από μας. Αυτό αναμφίβολα συνετέλεσε στο να α-
ναπτυχθεί ο τουρισμός, να δημιουργηθεί ο άνθρωπος περιηγητής, ο ξένος, περήφανος
που είναι και παραμένει ξένος, λαίμαργος για τα πράγματα του παρελθόντος, μεθυ-
σμένος απ' τον εξωτισμό των ηθών και των τοπίων. Αποξενώνεται απ' τη χώρα του,
λένε. Όμως αυτή η απομάκρυνση απ' τη χώρα συνδέεται με την υπέροχη κατάσταση
των διακοπών .

Σιγά - σιγά η συμπεριφορά απέναντι στους ξένους, βάρβαρους ή άγριους, έχανε
την υποτιμητική βιαιότητα της. Αναμφίβολα η λέξη ξένος τρέφει πάντοτε μια αίσθηση
διαφορετικού κι ίσως κατωτερότητας.
Αλλά μου φαίνεται ότι τα ανέτρεψε όλα, τουλάχιστον στη λογοτεχνία, ο Ζαν - Ζακ
Ρουσώ (Jean - Jacques Rousseau), με το «Λόγος για την Ανισότητα» (Discours sur l’
inégalité) το 1754, που στηρίζει την κριτική του για τις σύγχρονες κοινωνίες, στην α-
πολογία του άγριου ανθρώπου, του καλού άγριου, πιο ανθρώπινου, πιο ηθικού, πιο
ειρηνικού από τους συγχρόνους του. Χρησιμοποιεί τις διηγήσεις των ταξιδιωτών, δη-
μιουργεί ένα όνειρο, ένα μύθο με τέτοια πεποίθηση ώστε να πει ο Βολταίρος ότι: «δη-
μιουργεί την επιθυμία να περπατήσουμε στα τέσσερα».
Έτσι σφυρηλατείται η μεγάλη μάχη πάνω στην έννοια του πολιτισμού και στις α-
ξίες που θεμελιώνουν το ανθρώπινο μέσα στην ανθρωπότητα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε
ότι το κίνημα της ελευθερίας της σκέψης και της γνώμης θα οδηγήσει, στη διάρκεια
της γαλλικής επανάστασης, στην κατάργηση της δουλείας, της εκμετάλλευσης ενός υ-
πανθρώπινου προϊόντος. Αλλά η πρακτική είναι τόσο ισχυρή ώστε ο Ναπολέων απο-
καθιστά αυτό που καταδίκασε και ίσως ακόμη και σήμερα να βρίσκεται σε χρήση.
Η ιδέα ότι υπάρχουν πολιτισμένοι και βάρβαροι, άγριοι και πρωτόγονοι, παράξε-
νοι ξένοι, στους οποίους οι πολιτισμένοι λαοί οφείλουν να προσφέρουν βοήθεια κι
εκπαίδευση θα δώσει τροφή στην ιστορία όλων των αποικιοκρατικών συστημάτων,
που θεωρητικά δεν θα πάρουν τέλος παρά μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο με τα
κινήματα της ανεξαρτησίας.
Χρειάστηκε ένας πόλεμος, που δεν τολμούσαν να αναφέρουν, ώστε η Αλγερία,
θεσμοθετημένη γαλλική περιφέρεια, να αναγνωρισθεί οριστικά ως έθνος. Σκέφτομαι
αυτό το παράδειγμα γιατί η γαλλοποίηση και ο συγκαλυμμένος αποικισμός ήταν το
κλίμα της νεότητος του Αλμπέρ Καμύ (Albert Camus). Ήταν Γάλλος γεννημένος στην
Αλγερία, ήλθε στη Γαλλία το 1939, αλλά έμεινε πολύ προσηλωμένος στο πεπρωμένο
της χώρας καταγωγής του. (Ήταν περίπου 30 ετών).
Έγινε διάσημος μ' ένα μυθιστόρημα που στην πραγματικότητα είναι μια μεγάλη
νουβέλα: Τον Ξένο (L' étranger), που εκδόθηκε από έναν μεγάλο εκδοτικό οίκο ενώ
συγχρόνως δημοσίευσε το δοκίμιο: Ο Μύθος του Σισύφου (Le mythe de Sisyphe). Με
τα δυο αυτά βιβλία ο Καμύ αναγνωρίστηκε ως ένας μεγάλος συγγραφέας κυρίως ε|
αιτίας του γλαφυρού στυλ της γραφής του. Από άλλη άποψη ήταν τοποθετημένος σ'
αυτό που αποκαλείται υπαρξισμός και ακριβέστερα στο φιλοσοφικό ρεύμα του παρά-
λογου.
Ο Καμύ έρχεται στη Γαλλία, η ημερομηνία έχει ενδιαφέρον, τη στιγμή της κήρυ-
ξης του πολέμου και της ήττας της Γαλλίας τον Ιούνιο 1940, που άφησε πολύ κόσμο ε-
νεό. Η εξουσία του στρατηγού Πεταίν και η στάση των ναζιστικών αρχών, οι συλλή-
ψεις, οι τυφεκισμοί μετέτρεψαν τους Αντιστασιακούς σε ξένους, τους πατριώτες με ε-
νεργό συμμετοχή, να ζουν στην παρανομία με δανεικά ονόματα και ψεύτικες ταυτότη-
τες.
Ο Αλμπέρ Καμύ συμμετέχει στην Αντίσταση και σ' αυτά τα χρόνια καταφέρνει να
γράψει το μυθιστόρημα και το δοκίμιο του.
Ο ήρωας του Ξένου είναι μάλλον ένας αντί - ήρωας. Ο Μερσώ είναι ένας αλγερι-
νός, ένας ασήμαντος άνθρωπος. Είχε αντιμετωπίσει τον θάνατο της μητέρας του,
πράγμα ακατανόητο, που δέχεται με ένα είδος σιωπηλής αδιαφορίας. Ο παραλογι-
σμός τον έκανε ένα παράλογο άνθρωπο, αποκομμένο απ' την πραγματικότητα. Μια
μέρα, σε μια παραλία, διαπράττει ένα έγκλημα. Παρίσταται στη δίκη του σαν ένας ξέ-
νος, απολύτως ξένος, ως απών. Δεν αντιλαμβάνεται την κατάσταση του κατηγορουμέ-
νου. Δεν μπορεί να πει για ποιο λόγο σκότωσε. Απαντά ότι τον είχε τυφλώσει ο ήλιος.
Η ανάμνηση του είναι αυτό το τύφλωμα. Στέκεται παθητικά απέναντι στο δικαστήριο
που δικάζει, που θέλει να δικάσει, εκεί όπου δεν υπάρχει τίποτα για να κριθεί. Βρι-
σκόμαστε στην κατάσταση του παράλογου, μιας παραμόρφωσης, μπορούμε να πούμε
μεταφυσικής.
Διαβάζοντας θα μπορούσαμε να φοβηθούμε ότι ο «Ξένος» είναι η απεικόνιση
μιας θέσης, αλλά όλα συμβαίνουν σαν ο ίδιος ο συγγραφέας να ζει πραγματικά αυτό
που θα αναπτύξει στον «Μύθο του Σισύφου», φιλοσοφικό δοκίμιο αφιερωμένο στον
παράλογο άνθρωπο, δηλ. σε μας, που ζούμε σε μια κατάσταση παραλογισμού, με τρό-
πο τραγικό.

Είναι γνωστό το τέλος αυτού του δοκιμίου. Ο Καμύ παρουσιάζει την άποψη του
για τον παράλογο άνθρωπο μέσα από το μυθικό πρόσωπο, τον Σίσυφο, καταδικασμέ-
νο από τους Θεούς να σπρώχνει μέχρι την κορυφή του βουνού ένα λιθάρι, που μόλις
έφθανε εκεί, ξανακυλούσε κάτω, όπου ο Σίσυφος γύριζε να το βρει. Μάταιο είναι το
καθήκον και η προσπάθεια του.
Σ' αυτή την κόλαση τι σκέφτεται ο Σίσυφος; Ίσως τίποτα. Ο Καμύ, αντίθετα απ'
ό,τι περιμένει κανείς, συμπεραίνει:
«Πρέπει να φανταζόμαστε τον Σίσυφο ευτυχισμένο».
Αργότερα, ο Αλμπέρ Καμύ θα δημοσιεύσει μια συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο:
«Η εξορία και το βασίλειο» (L' exil et le royaume).
Το θέμα της εξορίας απασχολεί το ανθρώπινο πνεύμα. Πώς να μη σταθούμε μια
στιγμή στην κατάσταση του εξόριστου, του θεωρούμενου ξένου στην ίδια του τη χώρα
και καταδικασμένου σε εκτόπιση σε ξένο μέρος για να τελειώσει εκεί τις μέρες του.
Ο εκτοπισμός ήταν μια ποινή συνήθης στις αρχαίες πόλεις και στη ρωμαϊκή αυτοκρα-
τορία, όταν ο αυτοκράτωρ Αύγουστος απαγορεύει τη Ρώμη στον εκλεκτό ποιητή Οβί-
διο, του οποίου ο θρήνος του εξόριστου εκφράστηκε στα «Tristia» (Θλιβερά Άσμα-
τα). Και σ' άλλους αιώνες εφαρμόστηκε το μέτρο της εκτόπισης, προωρισμένο για να
στέλνει τον ανεπιθύμητο να πεθάνει αλλού. Η εξορία του Ναπολέοντα έγινε διάσημη
από τα Απομνημονεύματα του. Οι εκτοπίσεις του 19ου αιώνα στη Γαλλία είχαν προο-
ρισμό το κάτεργο, στη Γουινέα, τόπο μαρτυρίου και θανάτου, αυτών που αντιστέκο-
νταν στις αρχές της χώρας τους. Θα μπορούσαμε ίσως να θεωρήσουμε σαν ξένους,
τους φτωχούς, άγνωστους στους πλούσιους, που ζουν, οι άθλιοι, μια εσωτερική εξο-
ρία; Οικειοθελώς, ο εξόριστος Βίκτωρ Ουγκώ περνάει χρόνια στο νησί Γκερνιζέ και
γράφει:
Η εξορία είναι η σταγόνα που πέφτει
Διατρυπάει αργά και τιμωρεί άνανδρα
Μια καρδιά που το καθήκον την έκανε γρανίτη
Είναι η ποινή που επιβλήθηκε στον αθώο, στον δίκαιο ...
... Εξορία είναι ένας τόπος σκιάς και νοσταλγίας
Δεν ξέρουμε ποια καταχνιά διεσταλμένη σιωπηλά
Όλα, ένα περαστικό τραγούδι, ένα δάσος σκοτεινό, μια ξέρα
Μια ανάσα, ένας χτύπος, μεγαλώνει στο σκεφτικό μέτωπο ...
Η εποχή μας, ο 20ός αιώνας και τώρα ο 21ος πολλαπλασίασαν τις εξορίες, τις ε-
κτοπίσεις σε στρατόπεδα εξόντωσης που αποκάλεσαν «αργού θανάτου».
Προστέθηκαν οι εκούσιες εξορίες για οικονομικούς ή πολιτικούς λόγους, δεδομέ-νης της αστάθειας των καθεστώτων και της σύγχυσης των κρίσεων.
Έτσι γνώρισα μεγάλους ποιητές, τους μεν να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τους, ό-
πως ο φίλος μου Τριστάν Τζαρά, και να έχουν επιλέξει να ζήσουν στη Γαλλία, άλλους
που αφού τόσκασαν από την πατρίδα τους όπως ο δραματουργός Ρούντολφ Λεονάρ,
γερμανός μέχρι τα νύχια, αντιφασίστας αποστρεφόμενος τον φασισμό, κατέφυγε στη
Γαλλία, στην παρανομία για να ξεφύγει από την γαλλική και την γερμανική αστυνο-
μία, ο Ναζίμ Χικμέτ, ο Τούρκος ποιητής, εξόριστος μετά από δεκαοχτώ χρόνια στις
τουρκικές φυλακές και ο οποίος έγραψε μια ολόκληρη συλλογή ποίησης με τον τίτλο:
«Σκληρό επάγγελμα η εξορία» (C' est un dur métier que l'exil).
Ο Πάμπλο Νερούδα, μεγάλος διπλωμάτης ταξιδευτής, καταδιωγμένος από την τυ-
ραννική εξουσία, απέδρασε απ' τη γενέτειρα του την Χιλή, κι έγινε στο Παρίσι Πρέ-
σβης του Σαλβαδόρ Αλιέντε, μετά από αλλεπάλληλες αποδημίες (Les vers du
Capitaine: Οι στίχοι του Λοχαγού).
Ακόμη σκέφτομαι τον Μπέρτολντ Μπρεχτ που είχε φύγει από το Βερολίνο κι αρ-
νιόταν να χαρακτηρισθεί εκούσιος εξόριστος. Προτιμούσε να αποκαλείται φυγάς.
Έγραψε το «Διάλογοι των Εξόριστων» κι ένα μέρος του ποιητικού του έργου είναι α-
φιερωμένο στην εξορία:
Μη μπήγεις καρφί στον τοίχο,
Ρίξε το σακάκι σου στην καρέκλα
Γιατί να προβλέψεις για τέσσερις μέρες
Αύριο ξανάρχεσαι.
Έτσι πήγαινε, έτσι πηγαίνει ο παράδοξος κόσμος μας .
Σε αντίθεση προς τα μίση, την περιφρόνηση και την απόρριψη, η σκέψη για την ε-
ξορία του ξένου υποβάλλει υποδοχή και φιλοξενία όπως το απαιτούν οι άγραφοι νό-
μοι, μια αρέσκεια προς τη φιλία και το διαφορετικό, μια αργή και δύσκολη κατάκτη-
ση της παγκοσμιότητας.

Ζακ Γκωσρόν
Πηγη:http://aiolikagrammata.homestead.com/AiolikaGrammatapresentation.html

Απο Κυριακατικο σχολειο μεταναστων

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Vintage

Loading...
Η ακεραιότητα δεν έχει ανάγκη από κανόνες.

Albert Camus
Θα σου πω ένα μυστικό φίλε μου. Μην περιμένεις την Ημέρα της Κρίσης. Έρχεται κάθε μέρα.

Albert Camus
Πολιτικός είναι κάποιος που διαιρεί τους ανθρώπους σε δυο τάξεις: σε υποχείρια και σε εχθρούς.
Νίτσε
"Out of damp and gloomy days, out of solitude, out of loveless words directed at us, conclusions grow up in us like fungusQ one morning they are there , we know not how, and they gaze upon us, morose and gray. Woe to the thinker who is not the gardener but only the soil of the plants that grow in him."

Νίτσε

Το τραγουδι της Μαριας Νεφελης (Ο. Ελυτης)

"Κρίμας το κορίτσι" λένε
το κεφάλι τους κουνάν
Τάχατες για μένα κλαίνε
δε μ'απαρατάν!

Μες στα σύννεφα βολτάρω
σαν την όμορφη αστραπή
κι ό,τι δώσω κι ό,τι πάρω
γίνεται βροχή.

Βρε παιδιά προσέξετέ με
κόβω κι απ'τις δυο μεριές
το πρωί που δε μιλιέμαι
βρίζω Παναγιές

και το βράδυ όπου κυλιέμαι
στα γρασίδια καθενού
λες και κονταροχτυπιέμαι
ντρούγκου-ντρούγκου-ντρου

Τη χαρά δε τη γνωρίζω
και τη λύπη την πατώ
σαν τον άγγελο γυρίζω
πάνω από τον γκρεμό

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails

Fly me to the moon

Αγαπημένα Στέκια

Follow by Email

Μπήκαν στο ράφι

'Εχουμε επισκέψεις!

Forum για Bloggers

image

Ελα και στην twitter παρεα μας

" Η πιο αξιόλογη επαναστατική φιλοδοξία είναι να δω τον άνθρωπο απελευθερωμένο από την αλλοτρίωσή του"
Τσε Γκεβάρα